Katar sienny


 

 

Czym jest katar sienny?

 

Określenie katar sienny było dawniej używane do opisu objawów,jakie pojawiały się

u rolników w czasie sianokosów. W języku angielskim nazwa składa się z dwóch słów

hay-siano i fever- gorączka hayfever /gorączka sienna /

Obecnie nazwa katar sienny nie ma nic wspólnego z sianem, ale jednak duży związek

z trawami nadal pozostał. Ilość chorujących na katar sienny systematycznie rośnie,

W niektórych publikacjach podają, że nawet 20-25% społeczeństwa choruje na katar

sienny. Jest to tym bardziej dziwne, że związek ludzi z przyrodą jest coraz mniejszy.

Jednak wiele wskazuje na wpływ zanieczyszczenia powietrza. Także zaburzenia

układu odpornościowego mają wpływ na większą alergizację. Czasami katar sienny

traci charakter kataru sezonowego i przeradza się w katar całoroczny, więc trudno

mówić o katarze siennym. W typowym katarze siennym obserwujemy okresowość

objawów. Określona pora roku a nawet konkretny miesiąc, w którym pojawia się katar,

obrzęk spojówek, jest bardzo charakterystyczną cechą dla sezonowego kataru siennego

Na podstawie tej sezonowości możemy w pewnym zakresie przewidywać przyczyny

wywołujące katar sienny, według kalendarza kwitnienia poszczególnych roślin.

 

Jakie są objawy kataru siennego?

 

Typowe objawy kataru siennego to:

  • Kichanie
  • Swędzenie nosa, gardła,
  • Wyciek wodnistej bezbarwnej wydzieliny z nosa ,

    często w stałych okresach roku

  • Łzawienie oczu z objawami stanu zapalnego
  • Ciemne cienie pod oczami
  • Utrata powonienia
  • Zmęczenie, ospałość, bóle głowy
  • Czasami podwyższona temperatura
  • Obrzęk błon śluzowych /obrzęk Quinckego
  • Zwiększona podatność na zapalenia zatok i ucha

     

Co wywołuje katar sienny?

 

Przyczyny wywołujące katar sienny są różne, w różnych częściach świata.

Zależą one od roślin rosnących w danej okolicy, klimatu, zanieczyszczenia powietrza.

Katar sienny najczęściej wywoływany jest przez pyłki roślin, w okresie ich kwitnienia.

Aby wywołać katar sienny rośliny muszą spełniać pewne warunki

Postulaty Thommena:

  1. Roślina musi należeć do wiatropylnych
  2. Emitowana ilość pyłków musi być bardzo duża
  3. Roślina musi rosnąć na dużych obszarach
  4. Pyłki muszą być lekkie, aby mogły być przenoszone na duże odległości
  5. Pyłki muszą zawierać silnie uczulające antygeny

Jeżeli uwzględnimy te przesłanki to głównymi roślinami , które to spełnią w Europie

środkowej są trawy. Objawy pyłkowicy występują w okresie ich kwitnienia.

W Polsce głównie dolegliwości występują w miesiącach maj i czerwiec. Innymi roślinami,

które często uczulają, są wiatropylne drzewa i krzewy oraz niektóre chwasty, zboża,

duże znaczenie mają także pleśnie.

12 najbardziej uczulających traw łąkowych

  • mietliczka /Arotis tenuis /
  • wiechlina łąkowa / Poa protensis /
  • grzebienica pospolita / Cynosersursus cristatus /
  • kupówka pospolita / Dactylis glomerata /
  • tomka wonna / Phleum glomerata/
  • tymotka łąkowa / Phleum pratens /
  • wyczyniec łąkowy / Alopecurus prat /
  • owies łąkowy / Arrhenaterium elatius /
  • życica trwała / Lolium perenne /
  • kostrzewa łąkowa / Festuca pratensis /
  • stokłosa / Bromus mollis /

 

Drzewa najczęściej uczulające :

  • leszczyna pospolita /Corylus avellana /
  • olcha / Alnus glutinosa i A.incana /
  • brzoza / Betula pendula i B.pubescens /
  • wierzba / Salix sp./ należy tu wiele gatunków krajowych i niektóre zadomowione trudno wymienić wszystkie gatunki

 

Najczęściej uczulające chwasty:

  • bylica piołun / Artemisia vulgaris /
  • lebiodka / Chenopodium album /
  • pokrzywa / Urtica dioica /
  • babka lancetowata i inne / Plantago lanceolata Plantagomajor /
  • ambrozja / Ambrosiaelatior /
  • szklaniczka / Parietraria judaica iP. Officinalis /
  • nawłoć kanadyjska / Solidago canadiensis /
  • szczaw różne gatunki

 

Zboża

  • żyto
  • kukurydza

 

Zarodniki pleśni

  • Cladospor
  • Altenaria
  • Fusarium
  • Penicillium / P. notatum, P. expansum, /
  • Aspergillus

Inne czynniki

  • kurz domowy
  • roztocza
  • sierść zwierząt
  • czynniki pokarmowe
  • zanieczyszczenia chemiczne

     

Katar sienny sezonowy występuje najintensywniej w okresie wiosennym,

kiedy zaczynają kwitnąć drzewa wiatropylne, oraz trawy. Trwa to z różną

intensywnością przez lato, drugie nasilenie następują często pod koniec lata

i na początku jesieni, kiedy pojawiają się pyłki bylicy,nawłoci ambrozji,

oraz zarodniki pleśni. Zarodniki pleśni możemy podzielić na rosnące na

zewnątrz oraz rosnących wewnątrz budynków,szczególnie dotyczy piwnic,

obór, klimatyzacji, miejsc przechowywania owoców, kory, obornika, na ziemi

roślin doniczkowych, w łazienkach, na wilgotnych ścianach i murach .

Pleśnie pojawiają się tam gdzie gromadzi się wilgoć, albo związki organiczne.

Nasilenie objawów kataru siennego uzależnione jest od warunków pogodowych.

Szczególnie ciepła słoneczna pogoda oraz wiatr nasila objawy kataru siennego.

Szczególnie wiatr powoduje roznoszenie pyłków nawet na odległość kilkaset km.

Czasami utrudnia to rozpoznanie przyczyny choroby, gdyż może dotyczyć obcego

gatunku, który nie rośnie w danej okolicy, a wystarczy jeden gatunek alergizujący,

Aby wywołać objawy kataru siennego dlatego czasami trzeba poszukiwać czynnik

wywołujący metodą próbki naturalnej, pobieranej z naturalnego środowiska człowieka

Robi się to w ten sposób, że na dobę kładziemy w miejscu odsłoniętym taśmę przylepną

która wyłapuje przyklejające się tam pyłki i używa się te próbki do badania oraz do

odczulania. Zarodniki pleśni natomiast lepiej rozprzestrzeniają się przy wilgotnej

pogodzie

 

Jak leczyć katar sienny?

 

Najważniejsza jest identyfikacja czynnika wywołującego katar sienny, dlatego ważny

jest wywiad chorobowy, aby ten czynnik znaleźć, szczególnie, jeżeli chcemy chorobę

wyleczyć, a nie tylko blokować jej objawy.

Możemy zatem zapytać czy możliwe jest wyleczenie kataru siennego?

Na to pytanie możemy odpowiedzieć pozytywnie, chociaż nie jest to sprawą łatwą.

Często bywa, że czynników wywołujących jest dużo, a wystarczy jeden pominąć, aby

objawy choroby wróciły lub nie zostały usunięte. Trzeba do tego dużej cierpliwości

pacjenta i lekarza.

Typowe leczenie polega na

  • wykonaniu testu alergicznego
  • wykonaniu terapii odczulającej
  • leczenie jelita
  • oczyszczanie i odkwaszanie organizmu
  • suplementacja witamin, mikroelementów
  • wzmacnianie układu immunologicznego

Źle leczony katar sienny może przerodzić się w katar całoroczny a także w astmę

oskrzelową, zapalenie przewlekłe zatok.